Ex Oriente Lux

                                             

Kadın diyor ki  “ Benin  oyum çobanın oyuyla nasıl eşit olur ? �

Olur ! hatta Çoban’ın oyu sizin oyunuzu geçer, geçebilir. Geçmelidir de. Çobanın oyu Devlet için daha değerli  olur, olabilir. Olmalıdır da.  Çünkü oy için gerekli olan “bilgi� değil “vicdandır�. Vatandaşlık vatandaşların “vicdanı� üzerinde kurulur, yükselir, gelişir. Ber vechi kaide Vicdanlı insanlardır vatandaşlar. Yürekli insanlardır vatandaşlar. İyi insanlardır vatandaşlar. Kötülükte bir araya gelmezler, hep iyilik gözetirler. Bilgiye ulaşamamış  olsalar da…Vicdanlı cahil, bilgili kötüden iyidir.

Vicdanın ham maddesi hukuk duygusudur. Başkalarının hakkını yemeyen insan hukuk sahibidir, O insan vicdanlıdır, o vicdanlılar topluluğundan Devlet doğar. Bilgililer topluluğu ondan hemen sonra gelir. “Çağımız bilgi çağı diyenler� haklıdır ama kişilerde vicdanın ızi yoksa o “bilgi� insanlığın başına belâ olur.   Hanımefendi… Yeryüzünde nice bilgili insanlardan çıkmıştır tarih boyunca vahşî hayvan gibi azılı halk düşmanları.

Vaktiyle eski Yunanistan’da Perikles ile Temistokles arasında seçim yapılıyormuş. [gdt:gereğinden dolayı “tekrar�] Vatandaşlar sabahleyin kalkmışlar, yıkanıp traş olmuşlar, temiz elbiseler giymişler, güneş doğarken evlerinden çıkıp seçim yerlerine yollanmışlar. Perikles meraklı, ortalığı kolaçan etmek istemiş, yolda bir köylüye rastlamış, fotograf yok ya, köylü Perikles’i tanımıyormuş, hiç görmemiş… Perikles köylüye sormuş:

–Kime oy vereceksin ?  

–Temistokles’e…

–Neden  Perikles’e vermiyorsun ? Yunanistan’ı Perikles kurmadı mı ? vatan millet, Delos birliği… Köylü feryat etmiş:

–Perikles’ten bıktım, yıllardır Perikles, Perikles… yeter artık, başka adam yok mu ?

TV döneminde buna “surat eskimesi� diyorlar. Politikacıların sonu anlamında… Rabbim hiçbir siyaset adamını böyle bir felakete mahkûm etmesin. Ülkeyi kuran bile olsa… “Siyaseten ölüm� savcının yasaklamasına benzemez, adamın cesedi bile bulunmaz, mezarsız kalır zavallılar. Savcı’nın yere gömdüğü siyasi, gelecek yıl dipdiri filiz verir, aradan otuz yıl geçse kemiklerini çıkarır, tabutunu bayrağa sarar, Devletin top arabasına koyar, getirir şehrin en uğrak yerine gömersiniz. Üstüne de anıt mezar yaparak… ama halkın sandığa gömdüğü siyasi’den hiçbir haber alınmaz… İşte bu halkın vicdanıdır. Bir başka söylemle Siyasî hukuğun temeli…

Siyasi hukuğun temelinden doğacak Anayasalardır geçerli ve sürekli olacak Anayasalar. Hukuk hocalarının eskimiş kitaplarından çıkan fersûde, pejmürde, prematüre anayasaların yaşayacağını mı zannediyorsunuz ?  Temelsiz, köksüz, geleneksiz metinler doğarken ölüyor.Son yapılan “Richmond oteli anayasasının� başka türlü olacağına inanabilirmiyiz ?  

Sapanca’da Richmond Otelinde son anayasa yapılırken Malezya’dan, Endonezya’dan Tayvan‘dan getirilen masörler, masözler profesörleri uzun masalara yatırıp oÄŸuÅŸtururken doÄŸdu bir “Anayasa.â€? Bakalım ne kadar sürecek ? GöreceÄŸiz. Halbuki aynı saatte Kasabada, evlerde, çarşıda, Bostancı’nın kahvesinde 93 muharebesinin Kafkas muhacirlerinin torunları da “anayasaâ€? konuÅŸuyordu. Masörler, masözler bıraksaydı da, o profesörler gelip bunları dinleselerdi, belki anayasa hukuÄŸu bilgileri artar ve daha “kalıcıâ€? anayasa yapabilirlerdi.

Neye yarar ki o anayasacılar için gelip burada ihtiyarları dinlemek öylesine “eşyanın tabiyatına� aykırıydı ki, sonuçta girişilen şu sakat işin akibetini Sapanca’da bir çocuk dahi kestirebilirdi.

Bir “Çobanın dahi oyu üstündür� anlayışına varmadıkça, bu ülkede ne demokrasi olur ne de Anayasa. Musa Kelimûllah, aleyhisselam, Sina çölünde çobanla konuşurken bir peygamberdi ama ikisinin de “oyu� aynıydı. Siz ne biçim demokratlarsınız ? memleketi yücelterek geliştirme sevdasına kapılmışsınız. Siz ülkeyi havalara uçurmak değil uçurtma bile uçuramazsınız.

TV’de Anayasa dersleri veren bir profesör, göklere çıkardığı 1961 İhtilal Anayasasını “Anayasaların en mükemmeli “olarak niteledikten sonra bunun yürümeyişini ülkedeki “demokrasi kültürünün eksikliğine� bağladı.

Yani profesör kalabalığa dedi ki: “size mükemmel bir elbise diktik, neden giymiyorsunuz ?� Profesör, ölçüyü yanlış alarak elbise diken terzinin suçunu halka yükledi. Hem de hakaret ederek. Ulusa hakaret etme yarışında kendi sınıfına bir aşama daha kaydetti.

Kurulduğu günden beri seksen yıldır  rejim kavgalarından bir türlü başını alamayan bu Devletin genellikle darbelerden sonra ele alınan anayasaları neden yürümüyor ?  kimsenin aklı ermiyor. Sadece Cumhuriyet değil, anayasa denemelerinin Osmanlı’sı da var… Onun adı “Kanun u Esasî�   İstanbul’da Tepebaşı’nda bir “Kanun u Esasi Kıraathanesi� vardı. Bilmem şimdi duruyor mu ? Gençliğimizde gider bilardo oynardık. anayasa lafını ben ilk orda duymuştum.

Türkiye’de ilk Anayasa 1876 Mithat paşa Anayasası’dır. Osmanlı padişahı Sultan Abdülaziz’in bir cunta tarafından tahtından indirilerek öldürülmesinden sonra düzenlenmiştir. Bu Anayasa defalarca yenilenmiş, Cumhuriyetle ortadan kalkmıştır. Cumhuriyetin birkaç defa değişen Anayasa’ sı da 1961’de Adnan Menderes’in devrilmesi ile sislenmiştir. Sonraki Anayasa da Demirel’in Evren Paşa tarafından iktidardan alaşağı edilmesi sonucunda doğmuştu. 132 yıldır yapılan Her anayasa bir siyasî felaketin acıklı sonucudur.

Bu ülkede herkes bir öncekini indirip yerine oturduğunda anayasa yapıyor. 1876’dan beri zamanımıza kadar 132 yıldır anayasa yapıyoruz. İki padişah, üç başbakan yiyen anayasalar yaptık, devirler kapatıp devirler açtık. Bu nedir ?  130 yıldır demokrasi kültürümüz neden gelişmedi ? Demokrasi yeni bir kelime, bunun  eski adı neydi ? TV’deki profesör diyor ki: “anlaşıldığına göre en mükemmel anayasalar dahi bir toplumun istenen biçimde şekillenmesine yetmiyor…� İşte bütün mel’anet bu cümlenin içinde saklı. Meselenin gözü burada…

Siz toplumun kendi “istediğiniz gibi şekillenmesini� neden istersiniz ki ? Nedir sizin şekliniz ? En iyi şekil sizde mi ? Halk’ta hiç mi yaşama işareti yok ? Halk’ta hiç mi yaşama işareti yok ? Sizin yaptığınız anayasaların yürümeyişinin sebebi son derecede açık… Siz ne istediğinizi bilmiyorsunuz. Ne istediğinizi ? nasıl istediğinizi ? neden istediğinizi ? bilseniz işler düzelecek. Ülkeleri ileri götürenler bunları bilenlerdir. Onlar geçmişe değil, geleceğe takılı insanlardır. Benjamin Franklin ve Abraham Lincoln için Amerikanın geçmişi değil, geleceği önemliydi. Onlar bunun  için büyük adam oldular. Reaksiyon değil aksiyon adamlarıydılar. Siz toplumu istediğiniz modelde şekillendirmeye çaba harcadığınız sürece siz toplumu değil, toplum sizi şekillendirir. 

Siz anayasa yaparken sadece eski anayasanın kötülüklerini silmeyi düşünüyorsunuz. Geleceğe dair bir planınız yok… geleceğe dair bir düşünceniz yok… Halbuki gelecek her şeydir, her an karşımızdadır. Gelecek hep gelir. Sizin yaptığınız anayasalar ise hep geçmişte kalıyor. Her anayasa hızla geçen bir devrin ürünü, Her anayasa bir önceki kötülükleri düzeltme anayasa’sı. Nitekim şu günlerde hazırlanan Anayasa değişikliği de yaşadığımız  devrin ürünü olacak. O da devrin reaksiyonlarını taşıyacağı için son 130 yıllık sonuç yine değişmeyecek.

Siz önce ölçüyü tam alın, elbiseyi sonra dikin. Acemi terzinin eline makas yakışmıyor.