(Arşiv’den)
I971 yılında Türkiye’de yine bir hükümet darbesi oldu. Biz radyoda darbe olacağını arşiv memurlarından öğrendirdik. Hava gerginleşip bir şeyler olacağı sezildiğinde, uyanık yöneticiler, arşivcilere haber gönderip Hasan Mutlucan’ın bantlarını hazırlatırlardı. Gecenin hangi saatinde devrim olacağı belli olmadığı için bantları akşamdan hazır bulundurmak gerekiyordu.
Hasan Mutlucan, Türk halk müziğinin değerli bir san’atçısıydı. Bilmem şimdi hayatta mı ? Oldukça kalın, gür ve volümlü bir sesi vardı. Kahramanlık ve Rumeli türkülerini en iyi o okurdu… 27 mayıs darbesinde ve sonraki darbelerde, radyolardan hep onun okuduğu türküleri dinledik. Hasan Mutlucan…
“Yine de şahlanıyor aman, kolbaşının kır atı”
Diyerek türküye başladığında, o gece bir şeyler olduğu anlaşılırdı. Ertesi sabah kalktığımızda Türkiye’yi değişmiş bulurduk. Sonra bildirileri, haberleri beklemeye sıra geliyordu. Bu gelenek darbelerin seyrekleştiği zamanlara kadar sürmüştür… Ama ben, rahatsız edici bir içgüdü ile radyolardan ve şimdi TV’den o sesi hep bekliyorum… Mutlucan’ın türküleri siyasi hareketlere öylesine damardan karışmış olacak ki, onun sesini duyunca hâlâ insana bir ürperti geliyor..
1971 darbesi de galiba yine bir sabah Mutlucan’ın türkülerinden öğrenildi. Darbeciler geldiler ve her şeye el koydular… Radyo’da yine “düzeltilecek şeyler” arama günleri gelmişti. Ancak bu defa programlara karışacak, stüdyolarda koşuşturacak, uzun saçlı san’atçıları kovalayacak bir Kenan Albay ortalarda görülmüyordu. Sadece “güvenlik” görevlisi olarak etrafta gezinen emekli bir binbaşı vardı… Koridorda herkesi çevirir, hatta çalışma yapılan stüdyolara dahi girer, çalgıcıların resimli yaka kimliklerine bakardı.
Kimliği olmayanları azarlardı. Siz dalmışsınız, birşeyler okuyup çalacaksınız adam başınıza dikiliyor, – Hani kimliğin ? diyor. Herkesin yakasına, bebelerin üzerinde “öpme beni” yazan önlükleri gibi resimli kimlik takma zorunluluğu vardı ki, içerde anarşist’le,san’atçı birbirinden ayrılsın.
O binbaşıyı bir gün Sirkeci garının önünde gördüm. Radyo’nun dışında ne kadar da güçsüzdü, Harbiyedeki binada şimşek çakan bakışları donuk, omuzları çöküktü… Selâm verdim. Saygı ile eğilerek yanıtladı. Radyoda olsa ona asla selâm vermezdim.
1971 darbesinin hareketli günlerinde bir sabah elimde kudüm torbası radyoya girdim. Arkamdan bağırdılar: “Ne o elindeki, çabuk getir buraya..” Başımı çevirdim kapıdaki resepsiyon memuru sesleniyordu. Kudümden aşırı kuşkulanmıştı. Gerçekten iki tas kudüm torbasında sakin sakin yatıyordu ama bombaya benziyordu. Ödüm koptu. O dehşetli günlerde eğer bana “ ne kudümü, bu bomba…sen radyoyu havaya uçuracaksın” deselerdi kendimi kurtaramazdım.
Acaba ben, o anda, kapıcılara elimdeki “kudüm’ün bomba olmadığını” nasıl anlatabilecektim. Sonradan yakın arkadaş olduğumuz, Radyonun uzun yıllar resepsiyon memuru olan, herkesin sevdiği Hasan bu olayı hep hatırlar “İsteseydim sana kudümün derilerini çözdürürdüm” derdi… Doğrudur, belki beni idama da gönderirdi.. Geçmiş bir zaman. Hasan, herkesi tanırdı, bu yüzden güvenlikçiler nice yıllar onu kapıdan ayıramadılar.
1971’de Türkiye devletini ele geçirenler, halkın gönlüne girebilmek ve yasallıklarını sağlama bağlamak için bir marş ısmarlamayı düşünmüşlerdi. Bunun için rahmetli Cemal Reşit Rey uygun görüldü. Kendisine rıca edildi ve Cemal bey darbecileri öğen bir marş bestelemeye razı oldu. Sanki Cumhuriyetin ilk günlerindeydik. O çağda ve ondan sonra nesiller boyu kalpleri titreten o ünlü “ Onuncu yıl “ marşının efsane bestekârı, acaba bu defa nasıl bir eserle karşımıza çıkacaktı ?
Aradan bir zaman geçti. O günlerin telaşı içinde Cemal bey marşı besteledi ortaya koydu., Dinledik ve hayretlere kapıldık. Berbat bir şeydi, zorlama ve sıkıntıyla çıktığı anlaşılıyordu. Marşın anlatım ve heyecan trendi bir yana müzikal değeri dahi yoktu. yenir yutulur gibi değildi. Buna rağmen ısmarlayıcılar tarafından Cemal Reşit bey’in anısına kabul edildi. Türk insanına on yıllardan beri “Onuncu yıl “ marşı ve “ Lüks Hayat” operetini dinleten Cemal Reşit bey’den beklenen elbette bu değildi ama olsun, zâten başkası da yoktu ki..
Bir gün radyo’nun birinci katındaki sendika odasına otururken gözüm dışarıya ilişti. Cemal Reşit bey, yolu düşmüş binanın önünden tek başına geçiyordu. Dikkat ettim, yürüyemiyordu, sendeliyordu. Yaşı oldukça ileriydi. Onuncu yıl marşını bestelediği gençlik yılları gerilerde kalmıştı. Elbette artık marş besteleyecek durumda değildi, kendisi yürüyemiyordu ki, yürüyüş ritmi gerektiren “marş” bestelesin… Bu yüzden 71 darbecilerinin ısmarladığı marş çok kötü olmuştu. 10. yıl’ın enerji ve neş’esi 40 yıl geride kalmış 71’e erişememişti. (Radyoda Bir Gün, Nezih Uzel, Pan yayınları İstanbul 2006)
Bir latife edeyim. Radyo’dan her ay başında maaşı alıp çıkarken, bu kapıdaki görevli Hasan’ı mutlaka görürdünüz. Şimdi anlaşılıyor ki, o günlerde sizi terörist olmaktan kurtarmasının diyetiymiş bu. Selam ve Saygılar,
Bu kadar sır’a malikseniz, pek de hayra alamet değilsiniz. Şu “paylaşma” düzeninin en büyük sorunu da zaten bu değil mi ? Herşeyi paylaşa paylaşa bir gün ortada paylaşacak hiç bir şey kalmayacak.
Siz’den ya da sizi anlatan bir dost’un rivayetinden hatırımda kalmıs olabilir. Sırrınıza ermek için daha çok fırın ekmek lazım gelir bendenize. Paylasmak kelimesinin kendisi bana da çirkin geliyor samimi olarak. Öte yandan paylasmayacaksak birseyleri ne isimiz var burada. Rabb’im dengelerimizi korumak icin sağlığımızı muhafaza buyursun… Baki hürmetlerimle.
Fakat sunu bilirim; paylas paylas diye dayatacagina kucucuk bir laf edersin, efendinin merakini celbedecek kadar. Sonra o ne zaman verecekse o zaman verir sana yetecek kadar. Usulca alir, sonraki seeferi beklemeye koyulursun. Fakat internet jenerasyonunda sabır biraz eksik, affola. Sor google efendiye bas butona iki dakikada ama doğru ama yanlis milyon laf etsin. Egrisini dogrusunu karistirma ortalama bir fikir edin, yarim yamalam doldur cantana, haydi ugurlar olsun. Ama burasi oyle değil ziz gonlunuzce ne verirseniz biz o kadari ile aydınlanıyoruz, omrunuze bereket.
Google Efendi, Internet Baba, WEBî, Networkzen, Downloadî Hüseyin Efendi, Uploadcu Hoca, MSN’ci Hatip, Emailîzade Nusret Dede, Uydu Hatun, Ciftcanak Digital LNB Ismail Dede …vb Iste bu ulema heyeti günümüz gençlerinin heyecanını bastırmaya yetiyor. Allah bunların paylasimindan uzak eyleye.
*** Hani vaziyet biraz söyle gibi; haşa Hz Pir gelse ona dahi soracaklar; -Efendim günlerce karanlık bir odada yalnız kaldığınız olurmuş, orada hissettiklerinizi, gördüklerinizi bizimle paylassaniz da biz de bir güzel müstefid olsak, ha, ne dersiniz?… Olmadi hiç değilse bari biraz Şems’i Tebrizi ile dostluğunuz konusunda bir kaç paylasımda bulunsanız, lutfetseniz de biz cahiller aydinlansak pırıl pırıl olsak.
Ya da daha ilerisi var. Hiç Konya’da bulundugunuz mu, evet ise orası siz de nasıl bir tesir bıraktı paylasır mısınız.
Sayın Adil Bora, 10:21′deki yorumunuzu hiç ama hiç unutmayacağım.
“Çiftcanak Digital LNB İsmail Dede”
Var olun :)))